Kontrola potrzeb fizjologicznych
Uzyskanie kontroli nad robieniem kupki i sikaniem przez dziecko jest bardzo ważnym krokiem w rozwoju malucha. Gotowość do zdobywania tej umiejętności to jeden z etapów naturalnego rozwoju (jak nauka chodzenia). Gdy się pojawi wystarczy wspierać i zachęcać dziecko, stwarzać mu możliwości do wykazania się samodzielnością.
Dzieci osiągają tę gotowość w różnym wieku; dziewczyki wcześniej, chłopcy później. Kilka praktycznych porad:
- zachęcaj dziecko do siadania na nocniku, ale nie wywieraj nacisku,
- staraj się sadzać dziecko na nocnik wtedy, gdy ma największą szansę na osiągnięcie sukcesu: po każdym posiłku, po wypitym napoju, po drzemce i wtedy, gdy zdradza objawy tej potrzeby,
- gdy dziecko osiągnie sukces, chwal je, bądź cierpliwy przy niepowodzeniu, nie irytuj się, nie okazuj wstrętu na widok zawartości nocnika,
- korzystanie z nocnika jest czynnością intymną, dlatego powinno odbywać się w łazience w obecności jednej osoby dorosłej,
- póki dziecku zdarza się jeszcze popuścić w majteczki poza domem pamiętaj o wysadzeniu dziecka przed wyjściem i załóż mu pieluszkę, latem można próbować spacerów bez pieluchy,
- po kilku tygodniach sprawnego korzystania z nocnika w ciągu dnia, zachęć dziecko, by korzystało z ubikacji jak dorosły, (przy użyciu nakładki na sedes i stołeczka pod nóżki), bardzo ważną częścią tej czynności jest spuszczenie wody przez dziecko i umycie rączek,
- kontrolowanie funkcji wydalniczych w ciągu nocy następuje później niż w ciągu dnia, najlepiej zaczekać do czasu, gdy dziecko samo przestanie się moczyć w nocy; jeżeli przez cały tydzień budzi się suche, zacznij je kłaść spać bez pieluchy,
Jeżeli po kilku tygodniach lub miesiącach przesypiania nocy „na sucho”, następuje powrót nocnego moczenia, dziecko prawdopodobnie przeżywa jakiś silny stres. Nie rób mu wymówek, nie karz za zmoczenie pościeli. Wykaż wyrozumiałość, jeśli będzie zdarzało się to często, wróć do pieluch na noc, aż dziecko odzyska równowagę.
Rozwój samokontroli zachowania.
Rozwój: jeden z głównych celów wychowania. Polega na stopniowym przechodzeniu do samokontroli. Dorosłym zależy na tym, by dziecko było zdolne regulować swoje zachowania bez upominania z ich strony. Jeżeli to się uda, będzie to osiągnięcie rozwojowe dziecka i sukces wychowawczy dorosłych.
O dojrzałości emocjonalnej dziecka w dużej mierze świadczy to, że potrafi:
- unikać tego co groźne i szkodliwe,
- spokojnie czekać na to, czego nie może natychmiast dostać,
- stosować się do poleceń i spełniać oczekiwania innych.
Przechodzenie z kontroli zewnętrznej do samokontroli trwa dosyć długo i wymaga dużego wysiłku ze strony dziecka i dorosłych. Ważny jest trzeci rok życia dziecka, gdyż w tym okresie zaczyna się rozwijać u dzieci intensywnie zdolność samokontroli zachowania. Chcą być samodzielne: ja sam, ja sama, to przejaw dążenia do swej niezależności. Tymczasem dorośli są skłonni wyręczać dziecko, spiesząc się, sami np.: ubierają dziecko, ucząc je w ten sposób bezradności.
Trzeci rok życia dziecka jest ważnym okresem:
- zdobywania wiedzy o sobie samym (samowiedzy, zwanej samoświadomością), oswajania się z wizerunkiem własnej osoby: uświadomienie schematu własnego ciała i dostrzeganie podobieństwa z innymi ludźmi,
- kształtowania się poczucia własnej wartości (samooceny, zwanej samoakceptacją),
- rozwijania zdolności do regulowania swoim zachowaniem,
- dążenia do niezależności.
Wszystkie te umiejętności kształtują i wpływają na siebie wzajemnie. Powyższe umiejętności i osiągnięcia są fundamentem rozwijającego się poczucia własnej tożsamości, zwanego też poczuciem własnego „Ja”. Długo trwa budowanie własnego „Ja”, dziecko zbiera doświadczenia w zwyczajnych życiowych sytuacjach, w kontaktach z dorosłymi, z rówieśnikami, ze zwierzętami, zabawkami. Warto pomóc dziecku, ponieważ będzie mu łatwiej rozumieć siebie i innych, będzie mu łatwiej kontrolować swoje zachowania i rzadziej narazi się na karcące uwagi. Więcej będzie dziecięcej radości, śmiechu i rozwijającej zabawy.
Część 1 i 2 artykułu dostępne są tutaj...
